NEDİR
BU İKTİDARIN KENDİ ÜLKESİ İNSANLARIYLA DERDİ..
ÖYLE
YA BAZEN TÜM KABİNE KORO HALİNDE VATANDAŞINA ÇEMKİRME YARIŞINA GİRİYOR. ÇOĞU ZAMAN HAKLI HAKSIZ BU SERZENİŞLERDEN
YILDI MİLLET..
İNSAN
SORMADAN EDEMİYOR, HİÇ Mİ AKILCI, AKLIN YOLUNDA GİDEN BİR ADAM YOK BU KABİNEDE
DİYE.
-
İŞÇİSİNE..
-TOPLUM
MUTABAKATININ TEMİNATI OLARAK KURULAN ANAYASA HUKUKÇULARINA.. VE KENDİ LEHİNE
KARAR VERMEYEN TÜM HUKUK DÜZENİNE..
-DEVAMLI
İKTİDARIN SOPA GÖSTERMESİNDEN BIKAN YARGININ, İSYAN EDEREK..
-BİZİ
DÖVMEKLE TEHDİT ETMEYİN ARTIK.. ÇIĞLIĞINI
AŞİNASI OLDUKLARI ARAP ALFABESİ GİBİ TERSTEN OKUYARAK, BİZ KENDİMİZİ
DÖVDÜRTMEYİZ YAKARISINA DÖNÜŞTÜRDÜKLERİ HALDE.
-KENDİ
DÜMEN SUYUNDAN GİTMEDİĞİNİ DÜŞÜNDÜĞÜ İŞ ADAMLARINA, MEDYA PATRONLARINA
(ŞU
GÜNLERDE ÖYLE İŞ ADAMI VE MEDYA PATRONU, PARMAKLA SAYILACAK KADAR AZ OLMASINA
RAĞMEN.)
-ÇİFTÇİSİNE
-GENÇLERİNE
-İMAMLARINA..
-LİMANLARINA
-DEVLET
MEMURLARINA
-POLİSLERİN
BİR KISMINA
-
ASKERE
-MUHALEFETE
-KENDİ
MİLLE VEKİLLERİNE
-KOMŞULARININ
İÇ İŞLERİNE
-MERKEZ
BANKASI VE DİĞER BANKALAR YÖNETİMLERİNE
-TC
İDARİ YAPISINA
-MECLİSE
...
VE MİLLETİN PARK VE MEYDANLARINA. İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNE. AİLE YAŞAMINA. DÜZ
LİSELERİ İMAM HATİBE ÇEVİRİP, TÜM EĞİTİM SİSTEMİNİ TERS YÜZ EDEREK İNSANLARIN
İSTEDİKLERİ EĞİTİMİ ALAMAMALARINA SEBEP OLUP, GELECEKLERİNİ KARARTMASINA
RAĞMEN.
HALKINA
ÇEMKİRİYOR, AĞIZ DOLUSU HAKARETLER EDİYOR.
KİMDİR
BU İKTİDAR. KİMLERDEN İBARETTİR. İKTİDARA KENDİNİ KABUL ETTİRMİŞ OTORİTE
KİMDİR.
ASLINDA
İNSAN NESLİNİN EN KORKAK VE ÜRKEK OLAN TİPLERİNİN, OTORİTEYE NASIL YATKIN
OLDUKLARINI GÖRELİM. BU İNSANLARIN OTORİTER HEGEMONYA HASTALIĞINA YAKALANIP,
NASIL KONTROLDEN ÇIKTIKLARI VE KONTROLDEN ÇIKMALARINA KİMLERİN SEBEP OLDUĞUNUN
BİLİMSEL YÖNÜNÜ BİR İNCELEYELİM. İNCELEYELİM E GÖRELİM. BU BAŞIMIZDA BİZİ HER
GÜN TEHDİT EDEN OTORİTENİN OLUŞMASINDA KATKIMIZ NE KADARMIŞ BİLELİM İSTEDİM.
GELİN
BU KONUDAKİ ÜNİVERSİTE DERS NOTLARINA
BİR GÖZ ATALIM.
İKTİDAR VE OTORİTE
sosyoloji
ders notlarından derlemeler. - ideal
otorite çeşitleri - rasyonelleşme - bürokrasi
Alman
Sosyolog Bilimci ve Ekonomist, düşünür Marx Weber'e göre iktidar;
"insanları itaat etmeye ve arzu
etmedikleri şeyleri yapmaya zorlayabilme" olarak ifade
edilmiştir.
Meşru
ve meşru olamayan iktidar olmak üzere ikiye ayırmakta ve rızaya dayanan/meşru
iktidara ise otorite adını
vermektedir.
O ideal tip anlayışı
doğrultusunda yönetimde kullanılan otorite şekillerini üç tipte formüle eder: -Geleneksel otorite
-Karizmatik otorite
-Rasyonel (yasal-Ussal, Akılcı) otorite tipleridir.
Günümüz toplumlarını geçmiştekilerin den ayıran temel özellik ‘modern çağın ruhudur. Bu da rasyonalitedir . Weber’e göre modern toplumda güç rasyonel bir temele sahiptir.
Aşağıda açıklamaları bulunan otorite anlatımlarına bakarak sizin için en uygun olacak, ideal Tipte Otoriteyi siz bulun.
Geleneksel otorite:
Bu
otorite tipinin kaynağını gelenekler oluşturmaktadır.
Şekil A-1 ) Liderler otoritelerini
miras yoluyla elde ederler.
- Bize uyan otorite şekli genellikle
budur. Nerede bir sınık tip görsek, onu dolduruşa getirip, dilimizi konuşmasını
sağlar sonrada kahraman ilan edip otoritesini kabulleniriz.
-Bu
tipte otoriter kişinin yönetimi gelenekler tarafından kabul görmekte ve
uygulamaları ise keyfî ve kişisel olabilmektedir.
Geleneksel
otoritenin kesmediği (Kişiye övünç kaynağı olarak) yetmediği yerde, karizma devreye sokulur.
Karizmatik otorite:
Weber, gücün karizma (büyüleyici özellik) aracılığıyla otoriteye
dönüşebildiğini iddia eder. Karizmatik otorite meşruluğunu olağanüstü kişisel
niteliklerden alarak sadakat ve itaati sevk eden güçtür. Geleneksel ve
yasal-rasyonel otoriteden farklı olarak karizmatik otorite kişinin soyuna ya da
makamına değil, daha çok kişiliğine dayanır. Karizmatik liderler, tarih boyunca
görülmüşlerdir. Kendi kişisel becerilerini kullanarak kitleyi taraftarı haline
dönüştürmüştür. Genellikle kendi kullarını koyarlar ve statükoya meydan okurlar.
Karizmatik otorite meşruluğunu lider
kişinin kişisel özelliklerinden, kutsallığından, kahramanlık gücünden alır.
Toplumun meşruluğunu kabul ettiği karizmatik lidere olan bağlılığı tamdır.
Lincoln, Roswell, Churchıll, Hitler,
Gandi, Lenin, Demirel, Ecevit, Özal ve R.T. E. Hatta Atatürk’ü örnek
gösterebiliriz karizmatik otoriterleri sayarken.
Geçmişte otorite gelenek veya karizmatik
kişiliğe dayanırken, çağımız koşullarında kabul edilemez bir otorite şeklidir.
Yasal-ussal otorite: meşruluğu akılcı ilkelere göre oluşturulmuş
kanunlara dayanmaktadır. Liderler ve bürokratlar kendi güçlerini kanunların
sınırları ve bu kanunların belirlediği kurallar çerçevesinde uygulamakta.
Yasal-ussal otorite tipinin yönetim (örgüt) aygıtı bürokrasidir. Emir verme
yetkisine sahip kişiler rasyonel kurallar çerçevesinde davrandıkları sürece
meşru sayılır. Bürokrasi yasal otorite kullanımının en saf tipidir
Demokrasinin arzuladığı, önerdiği ve
olması gereken otorite ise; Yasal olan akılcı otoritedir. Weber’e göre modern
toplumda güç, rasyonel bir temele sahiptir. Modern toplumun temelini hukuki
otorite, kişilerden ziyade yasalar ve yasal düzenlemeler tarafından yönetilmesi
uygundur. Gücü, gelenek veya kişisel karizmadan ziyade rıza ve görevin
gerektirdiği otorite aracılığıyla meşrulaştırılması oluşturur.
Modern
otorite, rasyonelliğe, hukukun tarafsız bir idare sergileme gücüne ve uzman
kişilerce, kısacası aklın eriştiği noktanın kabul ederek koyduğu kurallara
dayanır. Böyle bir otorite, saf temiz ve yasal olandır. İnsana, Demokrasiye yakışandır.
Bürokrasi:
Bürokraside bu düzenleyici yönetimin kişisel olmayan,
tarafsız gücün bir örneğidir.Weber’in Bürokrasi analizinin kaynağı, sadece onun
rasyonelleşme analizi değil, aynı zamanda güç ve otorite analizidir.
Rasyonelleşme ve
Bürokrasi
Rasyonelleşme: “Toplumsal aktörlerin
kişisel-olmayan ilişkiler bağımında çevrelerindeki dünya üzerinde daha fazla
denetim kurmak için bilgiye giderek daha çok kavuşmaları” şeklinde
tanımlanabilir.
formel
rasyonalite, bir hedefe ulaşmada en etkili araçların, nihai insani değerlerden
bağımsız olarak hesaplanmasını içerir. en tipik örneği bürokrasidir.
*tözsel
rasyonalite ulaşılmak istenen hedeflerin ya da sonuçların (eşitlik, adalet
gibi) nihai insani değerlere göre değerlendirilmesini içermektedir.
Weber'de bürokrasi yasal-ussal otorite
tipine dayalı belirli bir yönetim ve örgüt tipidir.
Weber "ideal bürokrasi"
anlayışını yasal-ussal otorite üzerinden geliştirmiştir.
Bürokrasi:
her biri uzmanlaşmış bir işlevi yerine getiren çok sayıda birey arasındaki
işbirliğinin sürekli örgütlenmesi olarak tanımlanmaktadır.
Çağdaş Bürokrasinin somut işleyiş
biçimi:
1-Yazılı kurallar geçerlidir,
2-Hiyerarşi vardır.
3-İşbölümü ileri düzeydedir.
4-Resmî görevler belli kurallar çerçevesinde
dağıtılmıştır.
5-çağdaş bürokrasinin yönetimi yazılı
belgelere (dosyalara) dayanır.
6-büro ve dairede çalışanların çalışma
kapasitelerini tam olarak kullanmalarını gerektirir.
7-iş yerinin yönetimi öğrenilebilir genel
kurallara bağlıdır.
8-Çalışanlar maddi kaynakların sahibi
değildir.
Bürokrasinin olası olumsuzlukları:
(Ülkemizde oluşturulmaya çalışılan ve
halkı tedirgin eden durum.)
1-gücü elinde tutan belli bir kesimin
bürokratik yapıyı yönetmesi,
2-rasyonelleşmenin bireysel özgürlük için bir
tehdit oluşturması,
3-çalışanlar sürekli çalışan makinenin
dişlilerine benzetilmektedir.
4-bürokrasi insanları "demir kafese"
hapsetmektedir
* 1.töz, kök, asıl,
cevher,
2. felsefe
değişenlerinin özünde değişmeden kaldığı varsayılan idealist kavram. Cevher.
Derleme.
ckd
29.04.2014
